Nagar w silniku to dość powszechny problem, z którym coraz ciężej sobie poradzić z uwagi na duże koszty naprawy, czyli tak naprawdę wyłącznie jego mechaniczne usunięcie. Za powstawanie nagaru odpowiada cały szereg wielu czynników – od sposobu jazdy, poprzez rodzaj i czystość stosowanego paliwa, aż na dbałości związanej z cykliczną wymianą elementów eksploatacyjnych kończąc. Niestety usunięcie wszystkich niewłaściwych zachowań jest bardzo trudne. Da się jednak to zrobić, nie tracąc w zasadzie nic związanego z wygodą jazdy.
Czym jest nagar?
Każda jednostka napędowa działająca na podstawie spalania paliwa (oleju napędowego lub benzyny) wymaga do pracy mieszanki paliwowo-powietrznej, czyli połączenia w prawidłowych proporcjach powietrza z zewnątrz oraz zatankowanego paliwa. Niestety nie zawsze połączenie to jest idealne. W takiej sytuacji silnik pracuje w nieprawidłowych dla siebie warunkach, przez co w większości przypadków w procesie spalania powstaje charakterystyczny, czarny osad, który osiada przede wszystkim we wnętrzu całej komory spalania, w tym także na tłoku.
Usunięcie osadu ze względu na jego ścisłe przyleganie do stalowych elementów wymaga z reguły jego mechanicznego usunięcia, przez co na działanie to decyduje się stosunkowo niewielu zmotoryzowanych. Ma na to wpływ zarówno sam koszt, jak i problematyka tego procesu, wynikająca z potrzeby rozebrania całego silnika w zasadzie do części pierwszych.
Nagar w silniku – z jakich powodów powstaje?
Osad w postaci nagaru powstaje poprzez niekontrolowane mieszanie się oleju silnikowego wraz z paliwem. To samo w sobie nie powoduje powstania nagaru – powoduje go jednak spiekanie, czyli łączenie się ze sobą w wysokiej temperaturze oleju z mikroskopijnymi zanieczyszczeniami półstałymi obecnymi w paliwie. W efekcie powstaje nagar – nalot, którym okleja się w zasadzie całe wnętrze jednostki napędowej.
Wbrew pozorom nie tylko paliwo i dostęp oleju do mieszanki ma wpływ na powstawanie nagaru. Czynnikiem w pewnym stopniu odpowiedzialnym za jego powstanie jest bowiem także jazda w warunkach nieodpowiednich dla danej jednostki napędowej, czyli ze zbyt wysoką lub zbyt niską prędkością obrotową. Silnik powinien możliwie jak najczęściej pracować w optymalnym dla siebie zakresie obrotów, wówczas temperatura spalania oraz mieszanka współpracują ze sobą na tyle dobrze, że powstanie nagaru jest w zasadzie niemożliwe.
Czynnikiem, którego również nie można przeoczyć, są przyzwyczajenia kierowcy. Nagar w silniku powstaje także w chwili, gdy jednostka napędowa w trakcie jazdy nie osiągnie właściwej temperatury aż do czasu dotarcia do celu. Wówczas silnik nie jest w stanie samodzielnie spalić osadu.
Kolejnym czynnikiem, który może sprawić spory problem z nagarem, jest nieumiejętny tuning, czyli zmiana parametrów pracy jednostki napędowej, np. podniesienie mocy poprzez wzbogacenie mieszanki paliwowo-powietrznej. Czasami, choć dość rzadko, winowajcą okazuje się element odpowiedzialny za pomiary spalin, czyli sonda lambda.
Nagar w silniku – objawy zauważalne i niewidoczne
Nagar w silniku? Objawy z całą pewnością nie będą dobrze widoczne z zewnątrz, gdyż osad ten siłą rzeczy znajduje się w bloku silnika, czyli np. na zaworach oraz na kolektorach, jak i w obrębie turbosprężarki czy katalizatorach, filtrach DPF, GPF. Ich nieprawidłowy stan raczej zauważy wyłącznie mechanik. Co jednak ma zrobić sam zmotoryzowany? Otóż wystarczy obserwacja jednostki napędowej. Z reguły nagar odkładający się we wnętrzu silnika w jakimś stopniu pogarsza jej warunki pracy, co z kolei przekłada się np. na pogorszoną kulturę, w tym np. hałaśliwą pracę lub charakterystyczne uczucie drżenia przenoszone aż na kabinę, jak i sukcesywnie pogarszające się parametry spalania. Po czym zauważyć ten objaw? Przede wszystkim po znacznie mniejszej mocy, która wynika w głównej mierze z braku możliwości stworzenia optymalnej mieszanki paliwa przez silnik, jak i po większym spalaniu.
Czyszczenie silnika z nagaru – czy to możliwe?
Czyszczenie silnika z nagaru jest możliwe – na rynku znajduje się wiele sposobów przeprowadzenia tego procesu. Dużą popularnością cieszy się wodorowanie jednostki napędowej, czyli czyszczenie jej całego wnętrza za pomocą wodoru. To doskonałe rozwiązanie, gdyż tak naprawdę jest zupełnie bezinwazyjne i nie wymaga ingerencji w charakterystykę pracy samej jednostki.
Czy nagar na zaworach oznacza kosztowną naprawę?
Sam nagar w początkowych stadiach rozwoju nie stanowi zbyt dużego problemu, gdyż silnik jest w stanie w pewnym stopniu samodzielnie dopasowywać skład mieszanki paliwowo-powietrznej do aktualnego stanu. Zakres regulacji jest jednak na tyle wąski, że w pewnym momencie mieszanka paliwowo-powietrzna stanie się zupełnie niezgodna z wymogami jednostki napędowej. To w efekcie prowadzi to drastycznego przyspieszenia zużycia każdego elementu układu spalania, w tym pierścieni, zaworów czy tulei cylindra oraz tłoków. Nagar na tłokach to ogromny problem dla wielu zmotoryzowanych – aby sobie z nim poradzić, tankuj wyłącznie sprawdzone paliwo od znanego dystrybutora, wymieniaj na czas wszelkie elementy eksploatacyjne, filtry oraz olej, a także zmień styl jazdy w razie potrzeby. Nagar na tłokach to dość powszechny problem, lecz także jeden z najczęstszych powodów zupełnej destrukcji silnika, w tym zatarcia. Warto z nim walczyć za wszelką cenę.
